آثار و فواید بازی کودکان
افزایش خرد در بزرگسالی:
بر اساس روایات، سرکشی و بازیگوشی کودک در خردسالی، باعث می شود که عقل و خرد او در بزرگسالی
افزون گردد. پیامبر اکرم (ص) می فرماید:
سرکشی کودک در دوران خردسالی، مایه فزونی خرد و عقل او در بزرگسالی است. ( نهج الفصاحه، ص
564)
بردباری در بزرگسالی:
در حدیثی از امام کاظم (ع) آمده است که بازی گوشی و میل به بازی کودک در خردسالی، باعث می شود تا
در بزرگسالی بردبار باشد. (بحارالانوار، ج 57)
علت و دلیل این سخن روشن است، زیرا بازی کودک باعث شادابی، آرامش و تقویت حواس او می گردد و
آرامش روان در کودکی، شخصیت و اعتماد به نفس در مراحل بعدی زندگی را به دنبال خواهد داشت و آنگاه
که خرد و بردباری کودک زیاد شود، موفقیت او افزون خواهد شد.
آشنایی با مفاهیم دینی:
در بازی با کودک می توان مفاهیم دینی بسیاری را به او منتقل کرد. پیروزی، صبر،انتظار، حقوق دیگران،
ظلم، حق و ناحق و... نمونه های بارز مفاهیمی هستند که در بازی ها به کودک منتقل می شوند. همچنین
می توان از بازی هایی بهره جست که در آن ها به صورت غیر مستقیم مفاهیم دینی گنجانده شده اند.
رشد توانایی های کودک:
بازی های تحرک آمیز، باعث رشد عضلات و پرورش حس های او می گردند و این تحرک ها و تقویت
عضلانی، او را در انجام کارها و وظایف آینده اش یاری می دهند و از او انسانی توانا می سازند.
تخلیه ذهنی کودک:
بازی، وسیله ای مناسب برای از بین بردن مشکلات هیجانی-عاطفی کودکان از جمله خشم، ترس و اضطراب
به شمار می آید، بسیاری از بازی ها، باعث تخلیه هیجانات کودک می شوند و خشم او را می کاهند، وقتی
فرزندی در هنگام بازی در نقش قهرمانی موفق ظاهر می شود و با موجودی پلید مبارزه می کند، در حقیقت
خشم خود را کنترل می کند. کودکان در بازی ها خواسته های خود را بیان می کنند، گاه خود را به جای پدر یا
مادر قرار می دهند و با عروسک خود رفتار پدرانه یا مادرانه ای انجام می دهند که دوست دارند با آن ها
انجام شود. گاهی رفتار والدین را در بازی تکرار می کنند، به عنوان مثال، دختر بچه ای عروسک خود را
سخت تنبیه می کند، در واقع او رفتار مادرش را با خود به دلایل گوناگون تکرار می کند و فریادهایی را که
بر سرش کشیده شده، بر سر عروسک خود می کشد. کودکان با این گونه رفتارها، حود را تخلیه می کنند و
به قدرت های درونی خویش پی می برند.
آموزش نظم با بازی:
برای آموختن نظم و برطرف کردن بی نظمی کودک، می توان از بازی استفاده کرد. به صورت همراهی سبد
اسباب بازی های او را جمع کنید، به همراه شعر خواندن برای کم سن و سال ترها و به صورت مسابقه
برای بزرگترها این کار را انجام دهید. به عنوان مثال با او مسابقه بگذارید که هر کسی زودتر نیمی از
اسباب بازی های اتاق را جمع کرد، برنده شده است، یا زمان بگیرید، مثلا بگویید تا ده می شمارم(زمان باید
متناسب با کار باشد) یا او بازی (هر چیزی سر جای خود) را در زمان مشخصی با همراهی شما انجام دهد.
این کارها، به صورت بازی، نظم و تلاش برای منظم کردن را به او می آموزد.
چشاندن طعم پیروزی و شکست:
به طور معمول، بازی ها دارای برد و باخت، پیروزی و شکست هستند، از این رو، با بازی می توان،
پیروزی و شکست در زندگی را به کودکان آموخت، به عنوان مثال، با کودکتان کشتی بگیرید، گاهی شما او
را به زمین بزنید و گاهی اجازه بدهید او شما را شکست دهد تا بدین وسیله طعم شکست و پیروزی را بچشد.
کودک باید یاد بگیرد که در آینده زندگی نیز پیروزی و شکست وجود دارد، هم تحمل شکست را بیاموزد و هم
طعم پیروزی را بدون غرور بچشد.
عنوان کتاب: دوران طلایی تربیت (تربیت دینی فرزند از تولد تا هفت سالگی)
نویسنده: محمد علی قاسمی